Izlozba “Dora Maar” u Beaubourgu”

Svestrana umjetnica

Nedavno otvorena retrospektiva Dore Maar/1907-1997/u pariskom Kulturnom centru “Georges Pompidou”, poznatijem kao Beaubourg, najimpozantnija i najveca do danas, slijedi trag nadarene, porijeklom Zagrepcanke, zahvaljujuci 500 ostvarenja, dokumenata, komercijalnih narudzbi, profesionalnih i osobnih realizacija, fotografija i platna iz doba nadrealista, do Pabla Piccassoa.

Postavka potvrdjuje kako prelijepa Henriette Théodora Markovitch/Teodora Markovic/, nije samo bila jednostavni model i muza, nego najprije, istinska i originalna umjetnica, izumiteljica fotomontaze!

Prva retrospektiva Dore Maar u jednom nacionalnom, galskom muzeju je jedinstven dogadjaj jer ujedinjuje “corpus” njezinog djela, razdijeljen u razlicitim javnim i osobnim kolekcijama u Francuskoj ali i drugim dijelovima svijeta, posebno u SAD.

Izlozba dopusta otkrice, sasvim drugacije Dore Maar, koja iako poznata i slavna, nikada nije naglasavala znacajne aspekte svoje raznovrsne, nadahnute umjetnicke djelatnosti, dugo neistrazene i nepoznate.

Djelo Dore Maar se upisuje u generaciju zena neskrivenih umjetnickih ambicija, profesionalno emancipiranih. Dora Maar je ucestvovala u razvicu ilustriranog tiska i reklama, 30 godina, 20 stoljeca! Nakon dugotrajnog previranja izmedju slikarstva i fotografije, mlada studentica se posvecuje zadnjem izboru. Ostvarenja kao “Manekenka iz profila u vecernjoj opravi” svjedoce o visokom kvalitetu modnih uradaka i reklamnih projekata povremeno ostvarivanih od 1931 godine.

Modna fotografkinja na putu ka nadrealizmu

Fotografije pod nazivom “Portret Ubua” i “Simulator”, iz 1936 godine su najpoznatije umjetnicine realizacije, iz nadrealistickog perioda. Ujedno stvarajuci reklamne i komercijalne projekte od kojih je zivjela, Teodora Markovic se priblizila nadrealistickom pokretu, cija joj je vizija bila bliska i razumljiva, kao i njihove politicke djelatnosti i angaziranja. Fotografije su joj ne rijetko bile izlozene za trajanja velikih, nadrealistickih dogadjaja.

Susret sa Picassoom 1935 godine, njihove zajednicke djelatnosti i osmogodisnja ljubavna veza, ucinili su da Dora Maar zapostavi fotografiju i zapocne intenzivno slikati. Najprije su platna bila pod ocitim uticajem spanjolskog genija ali je njezin osobni stil dominirao cijeli ratni period, oznacen samocom i ozbiljnoscu, odrazenim dogadjajima. Zatim je evoluirala prema pejzazu i apstrakcijama, za trajanja petog desetljeca, proslog stoljeca.

Namjerni i brz odlazak s umjetnicke scene, uvjetovao je da dio njezinog stvaralastva bude nepoznat siroj publici. Zato aktualna izlozba u slavnom Beaubourgu, do 29 srpnja osvjetljava, na najbolji, moguci nacin, fokusirajuci se na raznovrsnost, brojnost, i originalnost cjelokupnog, bogatog djela Dore Maar. Virtuozno je obradjen umjetnicin povratak fotografiji desetljece i pol, prije izceznuca.Ostvareni bez aparata, fotogrami uporedjuju pokrete slikarice i fotografkinje, uzajamnim nacinima umjetnickog izrazavanja Dore Maar.

Autor: Dzana Mujadzic